• Census-2027లో స్పష్టమైన BC/OBC గుర్తింపు లేకుంటే జనాభా, ప్రాతినిధ్యం, రిజర్వేషన్లపై శాస్త్రీయ విధానాలు ఎలా?

భారతదేశంలో సామాజిక న్యాయం గురించి దశాబ్దాలుగా చర్చ జరుగుతోంది. వెనుకబడిన తరగతులకు విద్య, ఉద్యోగాలు, రాజకీయ ప్రాతినిధ్యంలో అవకాశాలు కల్పించాలన్న డిమాండ్లు స్వాతంత్ర్యానికి ముందు నుంచే ఉన్నాయి. రాజ్యాంగం సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన వర్గాల అభ్యున్నతికి ప్రత్యేక చర్యలకు అవకాశం కల్పించింది. అయినప్పటికీ, దేశ జనాభాలో బీసీల వాటా ఎంత అన్న ప్రశ్నకు ఇప్పటికీ ఒక సమగ్ర, అధికారిక, విశ్వసనీయ జాతీయ గణాంకం అందుబాటులో లేకపోవడం విచిత్రమైన పరిస్థితి. జనాభా ఎంత అనేది తెలియని వర్గానికి ఎంత ప్రాతినిధ్యం ఇవ్వాలి, ఎంత నిధులు కేటాయించాలి, ఎంత మేరకు సంక్షేమం అందించాలి అనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఎలా దొరుకుతాయి? ఇదే ఇప్పుడు Census-2027 ముందు నిలిచిన అసలు ప్రశ్న.

జనగణన అనేది కేవలం ఇళ్ల లెక్కింపు కాదు. ఒక దేశం తన ప్రజలను తాను ఎలా చూస్తుందో చెప్పే అద్దం. ఎన్ని కుటుంబాలు ఉన్నాయి, ఎంతమంది పురుషులు, మహిళలు ఉన్నారు, విద్యావంతులు ఎంతమంది, నిరక్షరాస్యులు ఎంతమంది, పట్టణ-గ్రామీణ జనాభా ఎంత అన్న వివరాలు ప్రభుత్వ విధానాలకు పునాదిగా నిలుస్తాయి. అదే విధంగా సామాజికంగా వెనుకబడిన వర్గాల వాస్తవ పరిస్థితిని అర్థం చేసుకోవడానికి కుల ఆధారిత గణాంకాలు అవసరమైతే, వాటిని సేకరించడంలో ఎందుకు సంకోచం ఉండాలి? ముఖ్యంగా దేశంలో బీసీలుగా గుర్తించబడుతున్న కోట్లాది ప్రజల సామాజిక, విద్యా, ఆర్థిక స్థితిగతులను అర్థం చేసుకోవడానికి శాస్త్రీయమైన గణాంకాలు అవసరం. Census-2027 ఆ అవకాశాన్ని కల్పిస్తోంది. కానీ ఆ అవకాశాన్ని ఎంత సమర్థంగా ఉపయోగించుకుంటామన్నదే ఇప్పుడు కీలకం.

ఈ నేపథ్యంలో జనగణన ప్రశ్నావళిలోని ప్రశ్న నం.10 చుట్టూ జరుగుతున్న చర్చను చిన్న విషయంగా చూడకూడదు. కుల వివరాల సేకరణలో బీసీ/ఓబీసీలను స్పష్టంగా గుర్తించే విధానం లేకపోతే, రేపటి గణాంకాల్లో బీసీల వాస్తవ జనాభా ప్రతిబింబించకపోవచ్చన్న ఆందోళన సహజమే. తెలంగాణ శాసనసభ కూడా ఈ అంశాన్ని తీవ్రంగా పరిగణించి, 2027 జనగణనలో OBCలను ప్రత్యేకంగా గుర్తించేలా అవసరమైన మార్పులు చేయాలని కేంద్రాన్ని కోరుతూ తీర్మానం చేయడం ఈ సమస్య ప్రాధాన్యాన్ని తెలియజేస్తోంది. ఇది ఒక రాష్ట్రానికి, ఒక రాజకీయ పార్టీకి సంబంధించిన డిమాండ్‌గా చూడటం పొరపాటు. దేశవ్యాప్తంగా సామాజిక న్యాయం కోరుతున్న ప్రతి వర్గానికి సంబంధించిన అంశంగా చూడాలి.

అసలు సమస్య ఏమిటంటే ‘కులం’ను నమోదు చేయడం మాత్రమే కాదు. ఒక వ్యక్తి తన కులాన్ని చెప్పిన తర్వాత ఆ సమాచారాన్ని ప్రభుత్వం ఎలా వర్గీకరిస్తుంది? ఒకే సామాజిక వర్గానికి వివిధ ప్రాంతాల్లో వేర్వేరు పేర్లు ఉంటే వాటిని ఎలా ఏకీకృతం చేస్తారు? ఒక కులానికి ఉన్న ఉపకులాలు, పర్యాయపదాలు, ప్రాంతీయ పేర్లు ఎలా గుర్తిస్తారు? కేంద్ర బీసీ జాబితాలో ఉన్న కులం, రాష్ట్ర బీసీ జాబితాలో వేరే విధంగా ఉన్నప్పుడు దాన్ని ఎలా పరిగణిస్తారు? ఇవన్నీ ముందుగానే స్పష్టంగా నిర్ణయించకపోతే, కులగణన పేరుతో సేకరించిన డేటా భవిష్యత్ విధానాలకు ఎంతవరకు ఉపయోగపడుతుందన్నది సందేహమే.

2011లో జరిగిన సామాజిక-ఆర్థిక కుల గణన అనుభవం మనకు ఎన్నో పాఠాలు నేర్పింది. విభిన్న ప్రాంతాల్లో ఒకే కులానికి ఉన్న అనేక పేర్లు, ఉపకులాల వివరాలు, నమోదు విధానంలోని భేదాలు భారీ సంఖ్యలో ఎంట్రీలకు దారితీశాయి. ఫలితంగా ఆ డేటాను విధాన నిర్ణయాలకు ఉపయోగించడంలో అనేక సమస్యలు ఎదురయ్యాయి. Census-2027లో అదే తప్పులు పునరావృతం కాకుండా చూడటం కేంద్ర ప్రభుత్వ బాధ్యత. సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఇంతగా అభివృద్ధి చెందిన ఈ రోజుల్లో ప్రమాణీకృత కుల జాబితాలు, డిజిటల్ కోడింగ్, పర్యాయపదాల మ్యాపింగ్, రాష్ట్రాల వారీగా సమన్వయ వ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేయడం అసాధ్యం కాదు. రాజకీయ సంకల్పం ఉంటే మార్గం తప్పకుండా ఉంటుంది.

తెలంగాణలో నిర్వహించిన సమగ్ర సామాజిక, ఆర్థిక, విద్య, ఉపాధి, రాజకీయ, కుల సర్వే ఈ చర్చకు మరో కోణాన్ని అందిస్తోంది. రాష్ట్ర స్థాయిలో కులాల వివరాలను సేకరించే ప్రయత్నం ఇప్పటికే జరిగింది. ఆ సర్వేలోని గణాంకాలపై రాజకీయ, సామాజిక వర్గాల మధ్య భిన్నాభిప్రాయాలు ఉండవచ్చు. దాని పద్ధతి, ఫలితాలపై చర్చ జరగవచ్చు. కానీ ఒక విషయం మాత్రం తిరస్కరించలేం. సామాజిక వాస్తవాలను అర్థం చేసుకోవడానికి డేటా అవసరం. ప్రభుత్వ పథకాలను లక్ష్యితంగా అమలు చేయడానికి డేటా అవసరం. బడ్జెట్ కేటాయింపులకు డేటా అవసరం. రిజర్వేషన్లపై నిర్ణయాలకు డేటా అవసరం. కాబట్టి డేటా సేకరణను రాజకీయ కళ్లద్దాలతో చూడకుండా, పరిపాలనా అవసరంగా చూడాల్సిన సమయం వచ్చింది.

బీసీల జనాభా ఎంత అన్నది తేలితే ఏం జరుగుతుందన్న ప్రశ్న కొందరు వేస్తున్నారు. దానికి సమాధానం చాలా స్పష్టం. జనాభా గణాంకం ఒక్కటే సామాజిక న్యాయాన్ని తీసుకురాదు. కానీ సరైన గణాంకం లేకుండా సామాజిక న్యాయ విధానాలను శాస్త్రీయంగా రూపొందించడం కష్టం. ఉదాహరణకు, బీసీల జనాభా ఎంత? వారిలో పేదరిక రేఖకు దిగువన ఉన్న కుటుంబాలు ఎన్ని? ఉన్నత విద్యలో వారి ప్రాతినిధ్యం ఎంత? ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో వారి వాటా ఎంత? వ్యాపార, పారిశ్రామిక రంగాల్లో వారి భాగస్వామ్యం ఎంత? భూమి, ఆస్తి, ఆదాయం విషయంలో వారి పరిస్థితి ఏమిటి? రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం ఎంత? ఇవన్నీ తెలుసుకున్నప్పుడే ‘వెనుకబాటుతనం’ అనే పదానికి వాస్తవ అర్థం వస్తుంది.

ఇక్కడే ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని గుర్తించాలి. బీసీ జనాభా లెక్కలు కోరడం అంటే ఇతర సామాజిక వర్గాలకు వ్యతిరేకంగా నిలబడటం కాదు. ఎస్సీలు, ఎస్టీలు, మైనారిటీలు, ఇతర వర్గాలకు ఉన్న హక్కులను తగ్గించాలని బీసీ సమాజం కోరడం లేదు. సామాజిక న్యాయం అంటే ఒక వర్గానికి న్యాయం చేయడానికి మరో వర్గానికి అన్యాయం చేయడం కాదు. ప్రతి వర్గం యొక్క వాస్తవ పరిస్థితిని శాస్త్రీయంగా అర్థం చేసుకుని, రాజ్యాంగబద్ధమైన మార్గాల్లో అవకాశాలను విస్తరించడం. ఇదే ప్రజాస్వామ్య సామాజిక న్యాయం.

తెలంగాణలో ప్రస్తుతం బీసీ రిజర్వేషన్ల అంశం రాజకీయంగా అత్యంత కీలక దశలో ఉంది. స్థానిక సంస్థల్లో బీసీలకు 42 శాతం రిజర్వేషన్ కల్పించాలన్న రాష్ట్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయం, దాని చుట్టూ ఉన్న న్యాయ, రాజ్యాంగపరమైన అంశాలు తీవ్ర చర్చకు దారితీశాయి. ఈ నేపథ్యంలో జనాభా గణాంకాల ప్రాధాన్యం మరింత పెరిగింది. ఒకవైపు బీసీల జనాభా గణన కావాలని డిమాండ్ చేస్తూ, మరోవైపు స్థానిక సంస్థల్లో వారి రాజకీయ ప్రాతినిధ్యాన్ని పెంచాలని కోరుతున్నాం. ఈ రెండు అంశాలు వేర్వేరు కావు. అవి ఒకదానితో మరొకటి అనుసంధానమై ఉన్నాయి.

అయితే ఇక్కడ రాజకీయ పార్టీలను కూడా ప్రశ్నించాల్సిన అవసరం ఉంది. బీసీల జనాభా లెక్కలు కావాలని అధికారంలో ఉన్నప్పుడు ఒక పార్టీ చెప్పడం, ప్రతిపక్షంలో ఉన్నప్పుడు మరో పార్టీ చెప్పడం సరిపోదు. బీసీ సమాజం ఇప్పుడు ఒక స్పష్టమైన సమాధానం కోరుతోంది. కేంద్రంలో అధికారంలో ఉన్న పార్టీ వైఖరి ఏమిటి? రాష్ట్రంలో అధికారంలో ఉన్న పార్టీ ఏం చేయబోతోంది? ప్రతిపక్ష పార్టీలు అధికారంలోకి వస్తే ఏం చేస్తాయి? కేవలం ఎన్నికల సమయంలో బీసీలను సామాజిక వర్గంగా గుర్తించి, ఎన్నికల తర్వాత విధానపరమైన నిర్ణయాల్లో మర్చిపోవడం ఇక సాధ్యం కాదు.

బీసీల రాజకీయ చైతన్యం కూడా ఈ దశలో మారాలి. గతంలో బీసీ రాజకీయాలు ప్రధానంగా ‘మాకు రిజర్వేషన్లు కావాలి’, ‘మాకు సంక్షేమ పథకాలు కావాలి’ అనే డిమాండ్ల చుట్టూ తిరిగేవి. ఇప్పుడు చర్చ అంతకంటే ముందుకు వెళ్లాలి. ‘మా జనాభా ఎంత? మా రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం ఎంత? మా బడ్జెట్ వాటా ఎంత? మా విద్యా ప్రగతి ఎంత? మా ఆర్థిక స్థితి ఎంత?’ అనే ప్రశ్నలు అడగాలి. అంటే బీసీ ఉద్యమం సంక్షేమ డిమాండ్ల నుంచి డేటా ఆధారిత హక్కుల ఉద్యమంగా మారాలి.

ఇందులో మరో ప్రమాదాన్ని కూడా గుర్తించాలి. రేపు కులగణన జరిగి బీసీల జనాభా శాతం బయటకు వచ్చిందనుకుందాం. ఆ తర్వాత ఆ గణాంకాన్ని రాజకీయ సభల్లో చెప్పుకోవడానికే పరిమితం చేస్తే దాని ప్రయోజనం ఏమిటి? గణాంకం బయటకు వచ్చిన వెంటనే దాని ఆధారంగా విద్య, ఉద్యోగాలు, ఆర్థికాభివృద్ధి, రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం, బడ్జెట్ కేటాయింపులపై కార్యాచరణ ప్రణాళిక రావాలి. బీసీ కార్పొరేషన్లకు నిధులు, విద్యార్థుల ఫీజు రీయింబర్స్‌మెంట్, స్కాలర్‌షిప్‌లు, హాస్టళ్ల నిర్వహణ, స్వయం ఉపాధి రుణాలు, పారిశ్రామిక అవకాశాలు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో ప్రాతినిధ్యం వంటి అంశాలను కూడా డేటాతో అనుసంధానం చేయాలి.

ఇప్పటి వరకు బీసీలపై ప్రభుత్వ విధానాల్లో ఒక పెద్ద లోపం ఏమిటంటే, బీసీలను ఒకే సమూహంగా చూడటం. వాస్తవానికి బీసీ సమాజంలో కూడా తీవ్రమైన ఆర్థిక, విద్యా, సామాజిక అసమానతలు ఉన్నాయి. కొన్ని వర్గాలు కొంతవరకు అభివృద్ధి సాధించి ఉండవచ్చు. మరికొన్ని వర్గాలు ఇంకా అట్టడుగునే ఉండవచ్చు. కాబట్టి కులగణన తర్వాత కేవలం మొత్తం బీసీ జనాభా శాతం చెప్పడం సరిపోదు. ప్రతి సామాజిక వర్గం యొక్క విద్య, ఆదాయం, ఉపాధి, ఆస్తి, ప్రాతినిధ్యం వంటి సూచీలను కూడా విశ్లేషించాల్సి ఉంటుంది. అప్పుడే ఎవరు అత్యంత వెనుకబడి ఉన్నారు? ఎవరికి ఏ రకమైన విధానం అవసరం? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానం దొరుకుతుంది.

Census-2027 ఈ విషయంలో ఒక చారిత్రక అవకాశం. దానిని రాజకీయ పార్టీల మధ్య పరస్పర విమర్శలకు పరిమితం చేయకూడదు. కేంద్రం, రాష్ట్రాలు, సామాజిక సంస్థలు, విద్యావేత్తలు, గణాంక నిపుణులు కలిసి పనిచేయాలి. కులాల పేర్ల ప్రమాణీకరణ నుంచి డేటా విడుదల వరకు ప్రతి దశలో పారదర్శకత ఉండాలి. ఏ వర్గం గణాంకం తగ్గినా, పెరిగినా దాన్ని రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం మార్చే అవకాశం లేకుండా స్వతంత్ర, శాస్త్రీయ పర్యవేక్షణ ఉండాలి.

అత్యంత ముఖ్యమైనది—కులగణనను భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. భారతదేశం ఇప్పటికే అనేక రకాల జనాభా గణాంకాలను సేకరిస్తోంది. భాష, మతం, లింగం, వయస్సు, విద్య, వృత్తి వంటి అనేక అంశాలపై సమాచారం సేకరిస్తున్నప్పుడు సామాజిక నిర్మాణాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి అవసరమైన కుల గణాంకాలను ఎందుకు భయపడాలి? సరైన పద్ధతిలో సేకరించిన కులగణన సమాజాన్ని విభజించదు. వాస్తవానికి సమాజంలో ఉన్న అసమానతలను స్పష్టంగా చూపిస్తుంది. ఆ అసమానతలను తగ్గించడానికి విధానాలు రూపొందించుకునే అవకాశం కల్పిస్తుంది.

ప్రశ్న నం.10ను కేవలం ఒక ప్రశ్నగా చూడటం అందుకే పొరపాటు. ఆ ప్రశ్నకు సమాధానంగా నమోదు అయ్యే ప్రతి కుల వివరానికి వెనుక ఒక కుటుంబం ఉంటుంది. ఒక కుటుంబం వెనుక ఒక జీవన పరిస్థితి ఉంటుంది. ఆ పరిస్థితి వెనుక ఒక సామాజిక చరిత్ర ఉంటుంది. ఆ చరిత్రను అర్థం చేసుకోకుండా సామాజిక న్యాయం గురించి ఎంత మాట్లాడినా అది అసంపూర్ణమే.

భవిష్యత్ తరాలు మనలను ఒకరోజు ప్రశ్నించవచ్చు. ‘మీ కాలంలో దేశంలో బీసీలు ఎంతమంది ఉన్నారో మీకు తెలుసా? వారి పరిస్థితి ఏమిటో తెలుసా? వారి జనాభాకు తగిన ప్రాతినిధ్యం కల్పించారా?’ అని. ఆ ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పాల్సింది మనమే. అందుకే Census-2027ను సాధారణ పరిపాలనా కార్యక్రమంగా కాకుండా, భారత సామాజిక న్యాయ చరిత్రలో ఒక కీలక మలుపుగా చూడాలి.

బీసీలకు లెక్కలు కావాలి. కానీ లెక్కల కోసం లెక్కలు కాదు. లెక్కల ఆధారంగా న్యాయం కావాలి. జనాభా గణాంకం కావాలి. దాని ఆధారంగా విధానం కావాలి. విధానం ఉంటే దానికి బడ్జెట్ కావాలి. బడ్జెట్ ఉంటే అమలు కావాలి. అమలు ఉంటే ఫలితాలను కొలవాలి. అప్పుడే కులగణనకు అర్థం ఉంటుంది.

అందుకే కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రశ్న నం.10పై స్పష్టత ఇవ్వాలి. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు రాజకీయ భేదాలకు అతీతంగా కేంద్రంపై ఒత్తిడి తీసుకురావాలి. అన్ని రాజకీయ పార్టీలు తమ వైఖరిని బహిరంగంగా ప్రకటించాలి. బీసీ సంస్థలు కూడా కేవలం నినాదాలకే పరిమితం కాకుండా, శాస్త్రీయమైన సూచనలు, విధాన ప్రతిపాదనలు ముందుకు తేవాలి.

చివరికి ఇది ఒక ప్రశ్న నంబర్ గురించి పోరాటం కాదు. ఇది ఒక సమాజం తన ఉనికిని అధికారిక గణాంకాల్లో నమోదు చేసుకోవాలనే హక్కుకు సంబంధించిన పోరాటం. లెక్కల్లో కనిపించని సమాజానికి విధానాల్లో పూర్తి స్థాయి ప్రాతినిధ్యం ఎలా వస్తుంది? జనాభా తెలియకుండా వాటా ఎలా నిర్ణయిస్తారు? వాటా తెలియకుండా సామాజిక న్యాయం ఎలా సాధిస్తారు?

Census-2027 ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పాల్సిన చారిత్రక సందర్భం.

లెక్క ఉంటేనే వాటా.
వాటా ఉంటేనే ప్రాతినిధ్యం.
ప్రాతినిధ్యం ఉంటేనే నిర్ణయాధికారం.
నిర్ణయాధికారం ఉంటేనే సంపూర్ణ సామాజిక న్యాయం.

ప్రశ్న నం.10 చిన్నదే కావచ్చు. కానీ దాని ప్రభావం మాత్రం చిన్నది కాదు. అది భారతదేశంలో బీసీల భవిష్యత్ రాజకీయ, సామాజిక, ఆర్థిక దిశను ప్రభావితం చేసే గణాంక ద్వారం కావచ్చు. ఆ ద్వారం తెరవాలా? మూసివేయాలా? అన్న నిర్ణయం ఇప్పుడు పాలకుల చేతిలో ఉంది. చరిత్ర మాత్రం ఆ నిర్ణయాన్ని తప్పకుండా గుర్తుంచుకుంటుంది.