మోడీ సూత్రాలు..!ఆర్థిక తుఫాన్కు ముందు మోగే సైరన్లు..!!
సత్య తెలంగాణ-సంపాదకీయం
దేశ రాజకీయాల్లోనూ, ఆర్థిక వ్యవస్థలోనూ నరేంద్ర మోడీ మాటలు సాధారణ ప్రకటనలుగా ఉండవు. ముఖ్యంగా ప్రజలను “స్వీయ నియంత్రణ”, “మితవ్యయం”, “ఇంధన పొదుపు”, “దేశీయ ఉత్పత్తుల వినియోగం”, “విదేశీ ఆధారితత తగ్గింపు” వంటి అంశాలపై హఠాత్తుగా హెచ్చరించడం వెనుక ఎప్పుడూ ఒక పెద్ద ఆర్థిక సంకేతం దాగి ఉంటుంది. ఇటీవల ప్రధాని మోడీ వివిధ వేదికలపై వరుసగా చెప్పిన పది సూత్రాలు కూడా అలాంటి సంకేతాలుగానే కనిపిస్తున్నాయి.
ఇది సాధారణ ఉపన్యాస రాజకీయమా? లేక రాబోయే ఆర్థిక తుఫాన్కు ముందు ప్రజలకు మోగిస్తున్న సైరన్లా? అనే ప్రశ్న ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమవుతోంది.
ప్రధాని చెప్పిన ప్రధాన అంశాలు గమనిస్తే —
ఇంధన వినియోగ నియంత్రణ, పెట్రోల్ దిగుమతులపై ఆధారితత తగ్గింపు, విదేశీ మారకద్రవ్య నిల్వల సంరక్షణ, స్థానిక ఉత్పత్తుల వినియోగం, అప్పుల నియంత్రణ, ప్రభుత్వ వ్యయాల్లో మితవ్యయం, పునరుత్పాదక ఇంధన వినియోగం, దిగుమతుల తగ్గింపు, దేశీయ తయారీ ప్రోత్సాహం, ప్రజల వినియోగపు అలవాట్ల మార్పు — ఇవన్నీ ఒక సాధారణ ప్రభుత్వ ప్రచారంగా కనిపించినా, వాస్తవానికి దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఎదుర్కొంటున్న ఒత్తిడికి సూచికలుగా భావించాల్సిందే.
ఆర్థిక సంక్షోభం ముందస్తు హెచ్చరికలేనా?
ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రస్తుతం తీవ్రమైన అనిశ్చితిలో ఉంది. రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, మధ్యప్రాచ్య ఉద్రిక్తతలు, అంతర్జాతీయ చమురు ధరల హెచ్చుతగ్గులు, అమెరికా వడ్డీ రేట్ల పెంపు, డాలర్ బలపడటం — ఇవన్నీ అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలపై భారీ ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి.
భారత్ పరిస్థితి బయటకు చూస్తే స్థిరంగా కనిపించినా, లోపల అనేక చీలికలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. దేశ విదేశీ మారకద్రవ్య నిల్వలు ఒక దశలో 645 బిలియన్ డాలర్లను తాకగా, ఇప్పుడు వాటిపై భారీ ఒత్తిడి ఉంది. రూపాయి విలువ వరుసగా పడిపోవడం, దిగుమతి బిల్లు పెరగడం, ముఖ్యంగా చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడటం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను బలహీనంగా మారుస్తున్నాయి.
ఇలాంటి సమయంలో ప్రధాని “ఇంధన పొదుపు” గురించి పదే పదే మాట్లాడటం యాదృచ్ఛికం కాదు. ఇది ప్రజలకు మానసికంగా ఒక ఆర్థిక కఠిన దశకు సిద్ధం కావాలని చెప్పడమే.
“దేశభక్తి” పేరుతో మితవ్యయం?
గతంలో కూడా సంక్షోభ సమయాల్లో ప్రభుత్వాలు ప్రజలకు మితవ్యయ పాఠాలు చెప్పాయి. కానీ ఇప్పుడు ప్రశ్న ఏమిటంటే — ప్రజలే ఎందుకు ఎప్పుడూ త్యాగాలు చేయాలి?
దేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు ఎన్నడూ లేనంతగా పెరిగాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎక్సైజ్ పన్నుల ద్వారా లక్షల కోట్ల ఆదాయం సంపాదించింది. వంటగ్యాస్ ధరలు మధ్యతరగతి కుటుంబాలకు భారంగా మారాయి. విద్యుత్ చార్జీలు పెరిగాయి. ద్రవ్యోల్బణం సామాన్యుడి జీవనాన్ని గట్టిగా తాకుతోంది.
ఇలాంటి సమయంలో ప్రజలకు “ఇంధనం ఆదా చేయండి”, “ఖర్చులు తగ్గించండి” అని చెప్పడం సులభం. కానీ ప్రభుత్వం తన ఖర్చుల్లో ఎంత మితవ్యయం పాటిస్తోంది? ఎన్నికల ప్రచారాలపై, భారీ ఈవెంట్లపై, కార్పొరేట్ ప్రోత్సాహకాలపై ఖర్చవుతున్న వేల కోట్లు తగ్గాయా? అనే ప్రశ్నకు సమాధానం కనిపించడం లేదు.
విదేశీ మారక నిల్వల భయం
దేశ విదేశీ మారకద్రవ్య నిల్వలు కేవలం ఒక ఆర్థిక గణాంకం మాత్రమే కాదు. అవే దేశ ఆర్థిక భద్రతకు కవచం. చమురు, ఎలక్ట్రానిక్స్, ఎరువులు, బంగారం వంటి కీలక దిగుమతులకు డాలర్ల అవసరం ఉంటుంది.
అమెరికా డాలర్ బలపడినప్పుడు రూపాయి బలహీనమవుతుంది. రూపాయి పడిపోతే దిగుమతులు మరింత ఖరీదవుతాయి. చివరకు దాని భారం వినియోగదారులపై పడుతుంది. అందుకే ఇప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రజలను “స్థానిక ఉత్పత్తులు వినియోగించండి” అని కోరుతోంది.
కానీ ఇక్కడ మరో విరుద్ధత ఉంది. “మేక్ ఇన్ ఇండియా” అంటూ ప్రచారం చేసిన ప్రభుత్వం, ఇప్పటికీ కీలక రంగాల్లో దిగుమతులపై ఆధారపడుతూనే ఉంది. మొబైల్ ఫోన్లు భారత్లో అసెంబుల్ అవుతున్నా, వాటి భాగాలు విదేశాల నుంచే వస్తున్నాయి. సౌర ప్యానెల్స్, ఎలక్ట్రానిక్ చిప్స్, మెడికల్ పరికరాలు — ఇంకా విదేశీ ఆధారిత రంగాలుగానే ఉన్నాయి.
ప్రజల వినియోగపు అలవాట్లపై ప్రభుత్వం ఎందుకు దృష్టి పెట్టింది?
ఇటీవల ప్రభుత్వ ప్రచారాల్లో ఒక స్పష్టమైన మార్పు కనిపిస్తోంది. “అవసరమైతేనే కొనండి”, “వృథా ఖర్చులు తగ్గించండి”, “దేశీయ వస్తువులు వాడండి”, “ఇంధనాన్ని ఆదా చేయండి” వంటి సందేశాలు పెరుగుతున్నాయి.
ఇది కేవలం ఆర్థిక సలహా కాదు. ఆర్థిక ఒత్తిడిని ప్రజల భుజాలపై నెమ్మదిగా మోపే ప్రయత్నంగా కూడా చూడవచ్చు. ఎందుకంటే ప్రభుత్వానికి తెలుసు — ప్రపంచ మార్కెట్లో పరిస్థితులు మరింత కఠినమైతే, దేశీయంగా ధరల పెరుగుదల ఆపడం కష్టం అవుతుంది.
అందుకే ఇప్పటి నుంచే ప్రజల మనస్తత్వాన్ని మార్చే ప్రయత్నం జరుగుతోందని ఆర్థిక నిపుణులు చెబుతున్నారు.
మధ్యతరగతి ఆందోళన ఎందుకు పెరుగుతోంది?
భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో అత్యంత ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్న వర్గం మధ్యతరగతి. ఉద్యోగ భద్రత తగ్గుతోంది. ప్రైవేట్ రంగంలో వేతన వృద్ధి మందగించింది. EMIలు పెరిగాయి. పిల్లల విద్య, వైద్యం, ఇల్లు అద్దెలు — అన్నీ భారమయ్యాయి.
ఈ పరిస్థితుల్లో మోడీ సూత్రాలు మధ్యతరగతికి మరింత భయాన్ని కలిగిస్తున్నాయి. “ఏదైనా పెద్ద ఆర్థిక కుదుపు రాబోతోందా?” అనే అనుమానం పెరుగుతోంది.
ఎందుకంటే చరిత్ర చెబుతోంది — ప్రభుత్వాలు ప్రజలకు ముందుగా మితవ్యయ పాఠాలు చెప్పడం మొదలుపెడితే, దాని వెనుక ఆర్థిక ఒత్తిడి తప్పక ఉంటుంది.
కార్పొరేట్ భారత్కు ఒక విధానం… ప్రజలకు మరో విధానమా?
ఇక్కడ మరో ముఖ్యమైన విమర్శ కూడా వినిపిస్తోంది. ప్రజలకు “పొదుపు” చెప్పే ప్రభుత్వం, పెద్ద కార్పొరేట్ సంస్థలకు మాత్రం భారీ రాయితీలు ఇస్తోంది. బ్యాంకు రుణాల రద్దులు, పన్ను తగ్గింపులు, ప్రోత్సాహక ప్యాకేజీలు — ఇవన్నీ పెద్ద పరిశ్రమలకు అందుతున్నాయి.
అయితే సామాన్య ప్రజలకు మాత్రం “మితవ్యయం పాటించండి” అని చెప్పడం ద్వంద్వ వైఖరిలా కనిపిస్తోంది.
ఒకవైపు నిరుద్యోగం పెరుగుతోంది. మరోవైపు కార్పొరేట్ లాభాలు పెరుగుతున్నాయి. ఈ అసమానత పెరిగినప్పుడు ప్రజల్లో అసంతృప్తి సహజమే.
రాజకీయంగా కూడా సంకేతాలున్నాయా?
ప్రధాని మోడీ మాటలు కేవలం ఆర్థిక సంకేతాలే కాకుండా రాజకీయ వ్యూహంగా కూడా చూడాలి. ప్రజలు ముందుగా కష్టాలకు మానసికంగా సిద్ధమైతే, భవిష్యత్తులో వచ్చే ఆర్థిక దెబ్బలపై ప్రభుత్వంపై వ్యతిరేకత కొంత తగ్గుతుందని అధికార వర్గాలు భావిస్తున్నాయనే అభిప్రాయం ఉంది.
“దేశ ప్రయోజనం కోసం త్యాగం” అనే భావోద్వేగాన్ని మళ్లీ ముందుకు తెచ్చే ప్రయత్నం కూడా కనిపిస్తోంది. గతంలో నోట్ల రద్దు సమయంలో కూడా ఇదే విధమైన భావోద్వేగ రాజకీయాన్ని ప్రభుత్వం వినియోగించింది.
కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి భిన్నం. ప్రజల జీవన వ్యయం భారీగా పెరిగింది. ఉద్యోగ అవకాశాలు తగ్గాయి. యువతలో నిరాశ పెరుగుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో మళ్లీ “త్యాగం” రాజకీయాలు ఎంతవరకు పనిచేస్తాయో చూడాలి.
అసలు సమస్య ఎక్కడ?
భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో అసలు సమస్యలు నిర్మాణాత్మకమైనవి.
ఉద్యోగాల కొరత, దిగుమతులపై అధిక ఆధారితత, వ్యవసాయ సంక్షోభం, చిన్న పరిశ్రమల బలహీనత, పెరుగుతున్న అసమానత — ఇవే ప్రధాన సమస్యలు.
ఇవన్నీ పరిష్కరించకుండా ప్రజలకు కేవలం “ఇంధనం ఆదా చేయండి”, “దేశీయ వస్తువులు వాడండి” అని చెప్పడం సరిపోదు. ప్రజలు ఇప్పుడు కేవలం నినాదాలు కాదు, స్పష్టమైన ఫలితాలు కోరుతున్నారు.
ముందున్న మార్గం ఏమిటి?
దేశం నిజంగా ఆర్థిక తుఫాన్ దిశగా వెళ్తుంటే, ప్రజలపై భారం మోపే ముందు ప్రభుత్వం తన విధానాలను పునఃసమీక్షించుకోవాలి.
- ఇంధన ధరల నియంత్రణ
- దిగుమతి ఆధారితత తగ్గించే దీర్ఘకాల పారిశ్రామిక విధానం
- చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలకు బలమైన మద్దతు
- ఉద్యోగ సృష్టి
- సామాన్య ప్రజల కొనుగోలు శక్తి పెంపు
ఇవే అసలు పరిష్కారాలు.
లేకపోతే “సూత్రాలు” ప్రజలకు ఉపన్యాసాలుగానే మిగిలిపోతాయి.
ముగింపు
ప్రధాని మోడీ చెప్పిన పది సూత్రాలను తేలికగా తీసుకునే పరిస్థితి లేదు. అవి కేవలం దేశభక్తి సందేశాలు కావొచ్చు. లేక రాబోయే ఆర్థిక ఒత్తిడికి ముందస్తు హెచ్చరికలు కావొచ్చు. కానీ ఒక విషయం మాత్రం స్పష్టం — దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో అంతర్గత ఆందోళనలు పెరుగుతున్నాయి.
ప్రజలను మితవ్యయానికి పిలిచే ముందు, ప్రభుత్వం తన ఆర్థిక విధానాలపై నిజాయితీగా ఆత్మపరిశీలన చేసుకోవాలి. ఎందుకంటే ప్రజలు ఇప్పుడు ప్రశ్నిస్తున్నది ఒక్కటే —
“త్యాగం ఎప్పటికీ సామాన్యుడిదేనా?”
